Sveinbjorn Thordarson's Website

Rosalega hló ég mikið. Þessa verð ég að sjá.

Þá fyrst yrði með öllu ólíft á Íslandi...

Ég hef undanfarið verið að lesa stórmerkilega og hreint út sagt framúrskarandi sagnfræðibók sem heitir Dark Continent: Europe's Twentieth Century, eftir Mark Mazower. Bókin fjallar um hugmyndafræðileg átök á 20. öld, og dregur upp mynd af hugmynda- og stjórnmálasögu 20. aldar sem stangast á við þá hefðbundnu sem við kynnumst í skóla.

Mazower færir rök fyrir því að einkenni 20. aldarinnar hafi verið átök og málamiðlanir milli þriggja hugmyndafræðilegra kerfa -- nefnilega, sósíalisma, fasisma og lýðræðislegs frjálslyndis. Þótt hugmyndakerfin tvö, sósíalismi og nasismi, hafi í dag horfið frá sjóndeildarhringnum, hafi þau verið lifandi valkostir sem svöruðu ákveðnum pólitískum þörfum í Evrópu í lok fyrra stríðs. Endanlegur sigur lýðræðis og frjálslyndis, sú teleólógíska sýn sem menn hafa á undanfarin hundrað ár eða svo, sé falshugmynd og blekking, raunin hafi verið sú að á hinum ýmsu köflum gátu evrópuríkin þróast í allt aðrar pólitískar áttir en þau gerðu.

Mæli eindregið með henni fyrir þá sem hafa einhvern áhuga á bakgrunninum að hugmyndasögu okkar tíma.

Hver var sætasta gellan í Twin Peaks?

Ég bara spyr.

Ég hef fylgst vandlega með erlendum fréttum um Ísland síðan kreppan skall á, og pirrað mig mikið á því hvernig þær eru iðulega pakkaðar af alls kyns klisjum, bulli og hýperbólu um Ísland og Íslendinga. Ég veit ekki hverjir eru að mata erlendu blaðamennina með þessu kjaftæði.

Í dag rýndi ég eilítið í bókina Meltdown Iceland eftir Roger Boyers, breskan blaðamann. Ég er varla kominn 10 bls. inn í hana og er strax búinn að rekast á bull eins og:

[Um lánabóluna] The bankers explained to fishermen and farmers that they needed to wait no longer for coveted cars or new homes....

Bændur og sjómenn eru innan við 6% af íslenska vinnumarkaðinum. Þetta hefur verið nokkurn veginn fast hlutfall í áratugi. Íslenski vinnumarkaðurinn samanstendur að langmestu leyti af þjónustustörfum, eins og tíðkast í öðrum þróuðum iðnríkjum. Samfélag bænda og sjómanna tilheyrir grárri forneskju fyrirstríðsáranna.

[Um áhrif nýtilkomnar fátæktar] Old delicacies such as ram's testicles, flattened sheep's heads and grilled whale were returning to the dining table in the absence of white truffles flown in from Copenhagen.

Hef séð svipaðar staðhæfingar í greinum í Guardian. Þetta er auðvitað argasta vitleysa. Mér þykir afar ólíklegt að menn éti hval eða þorramat eitthvað oftar nú en áður. Sparsamir Íslendingar éta kjötbollur og pasta. Þetta er svona blaðamennska sem fæst af því að lesa um Ísland á Wikipedíu og gefa ímyndunaraflinu frjálsar hendur.

[Um breytt hlutverk bankanna] ...past the brutalist architecture of the three banks, where Icelanders now settle their electricity bills rather than check their offshore stock portfolios.

Það eru liggur við bara gamalmenni sem greiða reikningana sína í bankaútibúum. Langflestir gera það sjálkrafa með mánaðarlegum greiðslum, eða þá gegnum netbanka, enda höfum við búið við bankaþjónustu sem var og er enn einstaklega skilvirk og góð, þá sérstaklega í samanburði við Bretland. Þar að auki þá eru höfuðstöðvar Glitnis og Kaupþings -- 'brutalist architecture' indeed -- ekki með þjónustuútibú.

Æi, þetta hljómar kannski nöldurslegt í mér, en ég verð bara svo rosalega þreyttur á að lesa og hlusta á þessar klisjur aftur og aftur...

Í dag fékk ég ímeil með lista af fræðilegum atburðum og fyrirlestrum í Edinborg í vikunni framundan. Mér þótti eftirfarandi einstaklega merkilegt:

4.00 pm, Godfrey Thomson Hall, Moray House. Professor Geoffrey Pullum (Linguistics and English Language, University of Edinburgh): "Adjectives and Demons: Teaching Grammar, Teaching Style, and the Writing of Dan Brown". [Language Teaching Forum, Moray House School of Education]

Stundum skammast ég mín svo hrikalega fyrir akademíu...

The propect of open-ended growth in the quantity of goods, services and people is in any case hardly a conservative vision. Though the eradication of involuntary poverty remains a noble cause, the project of promoting maximal economic growth is, perhaps, the most vulgar ideal ever put before suffering humankind. The task of conservative policy is not to spread the malady of infinite aspiration, to which our species is in any case all too prone, but to keep in good repair those institutions and practices whereby human beings come to be reconciled with their circumstances, and so can live and die in dignified and meaningful fashion, despite the imperfections of their condition.

-- John Gray, "An Agenda for Green Conservatism"

---

It must always have been seen ... by political economists, that the increase in wealth is not boundless: that at the end of what they term the progressive state lies the stationary state, that all progress in wealth is but a postponenement of this, and that each step in advance is an approach to it. ....

I cannot ... regard the stationary state of capital and wealth with the unaffected aversion so generally manifested towards it by political economists of the old school. I am inclined to believe that it would be, on the whole, a very considerable improvement on our present condition. I confess I am not charmed with the ideal of life held out by those who think that the normal state of human beings is that of struggling to get on; that the trampling, crushing, elbowing and treading on each other's heels which form the existing type of social life, are the most desirable lot of human kind, are anything but the disagreeable symptoms of one of the phases of industrial progress. The northern and middle states of America are a specimen of this stage of civilization in very favourable circumstances ... and all that these advantages seeem to have yet done for them ... is that the life of the whole of one sex is devoted to dollar-hunting, and that of the other to breeding dollar-hunters...

-- John Stuart Mill, Principles of Political Economy, Vol. 2